Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας

Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας: Τι Είναι, Συμπτώματα & Θεραπεία

Πλήρες Βιογραφικό Ιατρού

Ωχρά κηλίδα

Ο αμφιβληστροειδής είναι ο χιτώνας που παίζει τον κυριότερο ρόλο στην αποτύπωση των πληροφοριών. Η ωχρά κηλίδα βρίσκεται στο κέντρο του αμφιβληστροειδούς και αποτελείται από ένα λεπτό στρώμα φωτοευαίσθητων νευρικών κυττάρων και ινών. Χωρίς αυτή δεν θα μπορούσαμε να αντιληφθούμε τα χρώματα και πολλές από τις λεπτομέρειες των αντικειμένων.

Ηλιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

Για την πάθηση αυτή δεν έχουν καταγραφεί συγκεκριμένα αίτια. Εμφανίζεται κατά τη γήρανση, δηλαδή σε ηλικίες άνω των 60 ετών και είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες διαταραχής της όρασης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο αρχικό στάδιο της νόσου δεν υπάρχουν συμπτώματα και ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει την πάθηση κατά τη διάρκεια της βυθοσκόπησης, όπου παρατηρεί κάποιες ουσίες – εν ενόματι Drusen (Ντρούζεν)- οι οποίες δεν είναι υπεύθυνες για την απώλεια της όρασης, παρά μόνο σε προχωρημένα στάδια, όπου ο ασθενής κινδυνεύει από τύφλωση ή από διατήρηση μόνο μέρους της περιφερειακής όρασης.

Παράγοντες κινδύνου

Προς το παρόν, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταγράψει ακριβείς αιτίες και έτσι μπορούμε να περιοριστούμε μόνο στην καταγραφή ορισμένων παραγόντων κινδύνου που όπως φαίνεται επηρεάζουν την εκφυλιστική πάθηση.

Έχει συσχετιστεί περισσότερο με το γυναικείο φύλο, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομικότητα, χωρίς να θεωρείται κληρονομική νόσος.

Το κάπνισμα αυξάνει επίσης τις πιθανότητες εμφάνισης της ωχράς κηλίδας, ενώ κάποιες μελέτες έχουν επιστήσει την προσοχή τους στην κατ’ εξακολούθηση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Τέλος, η διατροφή υπάρχει περίπτωση να επηρεάσει αρνητικά την εμφάνισης εκφύλισης ωχράς κηλίδας. Φαίνεται ότι η δίαιτα με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες C, Ε και Α είναι πολύ βοηθητική.

Συμπτώματα

  • θολή όραση
  • ο ασθενής έχει μόνιμα στην όρασή του κάτι σαν μαύρη τελεία στο κέντρο
  • η όραση είναι παραμορφωμένη (μπορεί μία ευθεία γραμμή να μοιάζει αλλοιωμένη)

Τύποι εκφύλισης ωχράς κηλίδας

Η πάθηση διακρίνεται σε δύο τύπους, την ξηρού και υγρού τύπου εκφύλιση.

Η ξηρού τύπου εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι και η συχνότερη. Η εξέλιξή της είναι αργή, ωστόσο σαν αποτέλεσμα έχει την σταδιακή απώλεια της κεντρικής όρασης, η οποία επέρχεται ύστερα από πολλά χρόνια. Ο ασθενής εν τέλει βλέπει μόνο με την περιφερειακή όραση.

Την υγρή μορφή θα την εμφανίσουν ελάχιστα περιστατικά, με ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Σε αυτήν την μορφή εμφανίζονται νεοαγγεία με παθολογική δραστηριότητα στην περιοχή, τα οποία μπορεί να παρουσιάσουν οίδημα και να αιμορραγήσουν.

Θεραπεία – Αντιμετώπιση

Ειδικά συμπληρώματα διατροφής με αντιοξειδωτικές ιδιότητες και ψευδάργυρο, έχει παρατηρηθεί ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη της πάθησης σε κάποιους ασθενείς. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση τα συμπληρώματα δεν αποτελούν θεραπεία, ούτε μπορούν να αναπληρώσουν την όραση που έχει πληγεί από την νόσο.

Φωτοδυναμικές θεραπείες

Τα θερμικά laser λειτουργούν με μία εστιασμένη ακτίνα φωτός που καυτηριάζει τα νεοαγγεία που παρουσιάζουν παθολογία και προκαλούν διάβρωση της ωχράς κηλίδας.

Ενδοφθάλμια έγχυση παραγόντων

Η έγχυση ειδικών παραγόντων στο εσωτερικό του ματιού, μπορούν να περιορίσουν την δραστηριότητα των παθολογικών νεοαγγείων, διατηρώντας την κεντρική όραση σε καλό επίπεδο.

Κλείστε ραντεβού με τον χειρουργό οφθαλμίατρο για να μάθετε το κόστος των θεραπειών και να πραγματοποιήσετε έναν ολοκληρωμένο οπτικό εξατομικευμένο έλεγχο.

Εκφύλιση ωχράς κηλίδας: συμπτώματα που αξίζει να προσέξετε στην καθημερινότητα

Η εκφύλιση ωχράς κηλίδας δίνει συνήθως συμπτώματα που εμφανίζονται σταδιακά και χωρίς πόνο, ενώ η περιφερική όραση διατηρείται. Πολλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι έχουν την πάθηση μέχρι η όρασή τους να θολώσει αισθητά, γι’ αυτό οι μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες είναι το πρώτο σήμα που αξίζει να προσέξετε.

Επειδή το ένα μάτι συχνά «καλύπτει» το άλλο, τα πρώιμα σημάδια περνούν απαρατήρητα. Δοκιμάστε να κοιτάτε με κάθε μάτι χωριστά: έτσι φαίνεται πιο εύκολα αν κάτι έχει αλλάξει.

Πρώιμα σημάδια που μπερδεύονται με την κούραση

  • Χρειάζεστε περισσότερο φως για διάβασμα ή κοντινές εργασίες.
  • Δυσκολεύεστε να δείτε σε χαμηλό φωτισμό, π.χ. σε εστιατόριο ή σε σκοτεινό διάδρομο.
  • Τα γράμματα στο κινητό ή στην εφημερίδα θολώνουν όλο και περισσότερο.
  • Δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε πρόσωπα από απόσταση.
  • Οι ευθείες γραμμές (κάσες πορτών, πλακάκια, περσίδες) φαίνονται κυματιστές ή σπασμένες.

Πότε η αλλαγή στην όραση χρειάζεται άμεση εξέταση

Μια ξαφνική παραμόρφωση των γραμμών, μια νέα σκούρα κηλίδα στο κέντρο ή μια απότομη πτώση της όρασης σε λίγες ημέρες χρειάζεται εξέταση από οφθαλμίατρο χωρίς αναμονή. Αυτά τα σημάδια μπορεί να συνδέονται με τη μετάβαση στην υγρή μορφή, όπου ο χρόνος έναρξης της θεραπείας παίζει ρόλο.

Ξηρού τύπου vs υγρού τύπου εκφύλιση ωχράς κηλίδας: οι διαφορές με μια ματιά

Η ξηρή μορφή είναι η συχνότερη και αφορά περίπου 8 στους 10 ασθενείς, με λέπτυνση της ωχράς και συσσώρευση drusen. Η υγρή μορφή είναι λιγότερο συχνή αλλά πιο επιθετική: παθολογικά αγγεία κάτω από τον αμφιβληστροειδή διαρρέουν υγρό ή αίμα και η όραση μπορεί να χαθεί πολύ πιο γρήγορα.

ΧαρακτηριστικόΞηρού τύπουΥγρού τύπου
ΣυχνότηταΠερίπου 80% των περιπτώσεωνΜικρότερο ποσοστό, αλλά ευθύνεται για πιο γρήγορη απώλεια όρασης
Τι συμβαίνειΛέπτυνση της ωχράς, drusen, αλλαγές χρωστικήςΝέα παθολογικά αγγεία που διαρρέουν υγρό ή αίμα
Ρυθμός εξέλιξηςΑργός, συνήθως σε χρόνιαΤαχύς, μέσα σε εβδομάδες ή μήνες
Προχωρημένο στάδιοΓεωγραφική ατροφία (περιοχή απώλειας κυττάρων)Ουλή στην ωχρά κηλίδα
Βασική αντιμετώπισηΠαρακολούθηση, AREDS2 σε ενδιάμεσο στάδιο, αποκατάσταση χαμηλής όρασηςΕνδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF
Παρακολούθηση στο σπίτιΚαθημερινό τεστ AmslerΚαθημερινό τεστ Amsler και τακτικές OCT

Τα τρία στάδια της νόσου

  • Πρώιμο στάδιο: μικρά ή μεσαία drusen, συνήθως χωρίς συμπτώματα. Εντοπίζεται στη βυθοσκόπηση.
  • Ενδιάμεσο στάδιο: μεγαλύτερα drusen ή αλλαγές χρωστικής. Μπορεί να υπάρχει ήπια θόλωση. Σε αυτό το στάδιο τα συμπληρώματα AREDS2 έχουν δείξει όφελος.
  • Προχωρημένο στάδιο: γεωγραφική ατροφία (ξηρή) ή νεοαγγείωση (υγρή), με εμφανή απώλεια κεντρικής όρασης.

Η ξηρή μορφή μπορεί να μετατραπεί σε υγρή σε οποιοδήποτε στάδιο. Γι’ αυτό ένας ασθενής με ξηρή εκφύλιση δεν «ξεμπερδεύει» με μία διάγνωση, αλλά χρειάζεται τακτικό έλεγχο.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου: τι μπορείτε να αλλάξετε και τι όχι

Η εκφύλιση ωχράς κηλίδας προκύπτει από τον συνδυασμό ηλικίας, γονιδίων και τρόπου ζωής. Ορισμένους παράγοντες δεν μπορείτε να τους ελέγξετε, όμως άλλοι, όπως το κάπνισμα, το βάρος και η αρτηριακή πίεση, αλλάζουν με συγκεκριμένες αποφάσεις και μειώνουν τον κίνδυνο εξέλιξης.

ΠαράγονταςΜπορεί να αλλάξει;Τι σημαίνει πρακτικά
Ηλικία άνω των 50ΌχιΕτήσιος οφθαλμολογικός έλεγχος με βυθοσκόπηση
Οικογενειακό ιστορικό και γονίδιαΌχιΑν γονιός ή αδελφός έχει την πάθηση, ενημερώστε τον οφθαλμίατρο
Κάπνισμα ή παθητικό κάπνισμαΝαιΗ διακοπή είναι η πιο ισχυρή αλλαγή που μπορείτε να κάνετε
ΠαχυσαρκίαΝαιΣυνδέεται με εξέλιξη από ενδιάμεσο σε προχωρημένο στάδιο
Υπέρταση, καρδιαγγειακή νόσος, υψηλή χοληστερίνηΝαι, με θεραπείαΡύθμιση με τον παθολόγο ή καρδιολόγο
Διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λιπαράΝαιΠερισσότερα λαχανικά, φρούτα και ψάρι

Κάπνισμα: ο σημαντικότερος παράγοντας που ελέγχετε

Το τακτικό κάπνισμα ή η συχνή έκθεση σε καπνό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εκφύλισης. Επιπλέον, οι καπνιστές και οι πρώην καπνιστές δεν πρέπει να παίρνουν την παλιά φόρμουλα συμπληρωμάτων με β-καροτίνη, όπως εξηγούμε παρακάτω.

Κληρονομικότητα και γονίδια

Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένες οικογένειες και έχουν ταυτοποιηθεί αρκετά γονίδια που συνδέονται μαζί της. Το οικογενειακό ιστορικό δεν σημαίνει ότι θα την αναπτύξετε σίγουρα, αλλά είναι λόγος να ξεκινήσετε νωρίτερα και πιο συστηματικά τον έλεγχο.

Διάγνωση: ποιες εξετάσεις χρειάζονται και πώς κάνετε το τεστ Amsler στο σπίτι

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση με διαστολή κόρης και απεικονιστικές εξετάσεις του αμφιβληστροειδούς. Η OCT δείχνει τη δομή της ωχράς κηλίδας σε τομές, ενώ η αγγειογραφία και η OCT-A δείχνουν αν υπάρχουν νέα αγγεία που διαρρέουν, δηλαδή αν η μορφή είναι υγρή.

  • Βυθοσκόπηση με διαστολή: σταγόνες διευρύνουν την κόρη ώστε ο γιατρός να δει τα drusen και την ωχρά κηλίδα.
  • OCT (οπτική τομογραφία συνοχής): ανώδυνη, χωρίς επαφή. Δείχνει λέπτυνση, πάχυνση ή υγρό και χρησιμοποιείται για να παρακολουθείται η ανταπόκριση στη θεραπεία.
  • Φλουοροαγγειογραφία: χορηγείται χρωστική σε φλέβα του χεριού και φωτογραφίζεται ο αμφιβληστροειδής καθώς τη διαπερνά, ώστε να φανούν τα αγγεία που διαρρέουν.
  • Αγγειογραφία με ινδοκυανίνη (ICG): επιβεβαιώνει ευρήματα ή αναδεικνύει βαθύτερα αγγεία.
  • OCT-A (OCT αγγειογραφία): απεικονίζει τα αγγεία μέσα και κάτω από τον αμφιβληστροειδή χωρίς ένεση χρωστικής.

Δείτε ποιες εξετάσεις γίνονται στο ιατρείο στη σελίδα για τον εξοπλισμό και τις οφθαλμολογικές εξετάσεις του κέντρου.

Πλέγμα Amsler: οδηγίες για το τεστ στο σπίτι

Το πλέγμα Amsler είναι ένα τετραγωνισμένο χαρτί με μια τελεία στο κέντρο. Δεν κάνει διάγνωση, όμως σας βοηθά να εντοπίσετε νωρίς μια αλλαγή και να τη δείξετε στον γιατρό σας. Κάντε το μία φορά κάθε μέρα:

  • Φορέστε τα γυαλιά που χρησιμοποιείτε για διάβασμα, αν έχετε.
  • Κρατήστε το πλέγμα περίπου 30 με 40 εκατοστά από το πρόσωπο, με καλό φωτισμό.
  • Καλύψτε το ένα μάτι με την παλάμη ή με ένα επίθεμα.
  • Κοιτάξτε σταθερά την κεντρική τελεία με το ακάλυπτο μάτι.
  • Χωρίς να μετακινήσετε το βλέμμα, ελέγξτε αν οι γραμμές είναι ευθείες ή αν κάποιες περιοχές φαίνονται κυματιστές, θολές, σκοτεινές ή κενές.
  • Επαναλάβετε με το άλλο μάτι.

Αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε νέα αλλαγή, ακόμη και μικρή, επικοινωνήστε αμέσως με τον οφθαλμίατρό σας. Μια χρήσιμη συνήθεια είναι να κρατάτε το πλέγμα στο ίδιο σημείο, π.χ. στο ψυγείο, ώστε οι συνθήκες να είναι κάθε μέρα ίδιες.

Θεραπεία εκφύλισης ωχράς κηλίδας σήμερα: ενέσεις anti-VEGF και νεότερες επιλογές

Στην υγρή μορφή, η πρώτη επιλογή θεραπείας είναι οι ενδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF, φάρμακα που μπλοκάρουν το σήμα για τη δημιουργία νέων αγγείων και μειώνουν τη διαρροή. Η ξηρή μορφή δεν έχει θεραπεία που να αποκαθιστά την όραση, γι’ αυτό εκεί το βάρος πέφτει στην παρακολούθηση, στα συμπληρώματα όπου ενδείκνυνται και στην αποκατάσταση χαμηλής όρασης.

Πώς γίνεται η ένεση anti-VEGF

  • Το μάτι καθαρίζεται με αντισηπτικό για προστασία από λοίμωξη.
  • Γίνεται τοπική αναισθησία με σταγόνες.
  • Ένα μικρό εργαλείο κρατά τα βλέφαρα ανοιχτά.
  • Το φάρμακο χορηγείται με πολύ λεπτή βελόνα στο λευκό μέρος του ματιού. Η ένεση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και συνήθως ο ασθενής δεν βλέπει τη βελόνα.

Στα φάρμακα αυτής της κατηγορίας ανήκουν η ρανιβιζουμάμπη, η αφλιμπερσέπτη, η μπεβασιζουμάμπη, η μπρολουσιζουμάμπη και η φαρισιμάμπη. Την επιλογή φαρμάκου την κάνει ο οφθαλμίατρος με βάση τα ευρήματα της εξέτασης.

Κάθε πότε χρειάζονται οι ενέσεις

Η θεραπεία ξεκινά συνήθως με μηνιαίες ενέσεις για τους πρώτους 3 μήνες (φάση φόρτισης), ώστε να «στεγνώσει» η διαρροή. Στη συνέχεια, πολλά κέντρα ακολουθούν το σχήμα treat and extend: αν η OCT δείχνει σταθερότητα, το διάστημα μεγαλώνει σταδιακά, π.χ. σε 6 ή 8 εβδομάδες, και μπορεί να φτάσει τις 12 ή 16 εβδομάδες ανάλογα με το φάρμακο και την πορεία.

Αν επανεμφανιστεί υγρό, το διάστημα μικραίνει ξανά. Γι’ αυτό η τήρηση των ραντεβού είναι κρίσιμη: η θεραπεία της υγρής μορφής είναι μακροχρόνια και εξατομικευμένη.

Φωτοδυναμική θεραπεία (PDT)

Στη φωτοδυναμική θεραπεία χορηγείται σε φλέβα του χεριού ένα φωτοευαίσθητο φάρμακο (βερτεπορφίνη), το οποίο ενεργοποιείται με laser χαμηλής ενέργειας στο μάτι και κλείνει τα αγγεία που διαρρέουν. Σήμερα χρησιμοποιείται πολύ λιγότερο από τις ενέσεις anti-VEGF, σε επιλεγμένες μορφές νεοαγγείωσης, και μπορεί να χρειαστεί επανάληψη.

Νεότερες θεραπείες για τη γεωγραφική ατροφία

Το 2023 εγκρίθηκαν στις ΗΠΑ οι δύο πρώτες ενέσιμες θεραπείες για τη γεωγραφική ατροφία, η πεγκσετακοπλάνη και η αβασινκαπτάδη, που επιβραδύνουν την επέκταση των βλαβών. Στην Ευρώπη δεν έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας.

Ο λόγος ήταν ότι η επιβράδυνση των βλαβών δεν έδειξε ουσιαστικό όφελος στην καθημερινή λειτουργία των ασθενών, ενώ οι επαναλαμβανόμενες ενέσεις έχουν κινδύνους. Η έρευνα συνεχίζεται, οπότε αξίζει να συζητάτε με τον οφθαλμίατρο τα νέα δεδομένα σε κάθε επανέλεγχο.

Από τι εξαρτάται το κόστος της θεραπείας

Το κόστος διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και εξαρτάται από τη μορφή της νόσου, το φάρμακο που επιλέγεται, τον αριθμό των ενέσεων ανά έτος, τις απεικονιστικές εξετάσεις παρακολούθησης (OCT, αγγειογραφία) και την ασφαλιστική κάλυψη. Μια σαφή εικόνα παίρνετε μόνο μετά την πρώτη εξέταση.

Διατροφή και συμπληρώματα AREDS2 για την ωχρά κηλίδα

Τα συμπληρώματα AREDS2 έχουν δείξει όφελος μόνο σε ασθενείς με ενδιάμεσο ή προχωρημένο στάδιο, όπου μειώνουν τον κίνδυνο εξέλιξης σε προχωρημένη νόσο κατά περίπου 25% σε 5 χρόνια. Δεν προλαμβάνουν την εκφύλιση και δεν βοηθούν σε πρώιμο στάδιο ή σε άτομα χωρίς τη νόσο.

ΣυστατικόΗμερήσια δόση στη φόρμουλα AREDS2
Βιταμίνη C500 mg
Βιταμίνη E400 IU
Ψευδάργυρος80 mg
Χαλκός (οξείδιο του χαλκού)2 mg
Λουτεΐνη10 mg
Ζεαξανθίνη2 mg

Η φόρμουλα AREDS2 δεν περιέχει β-καροτίνη. Η β-καροτίνη έχει συνδεθεί με συχνότερο καρκίνο του πνεύμονα, κυρίως σε πρώην καπνιστές. Γι’ αυτό η παλιά φόρμουλα AREDS με β-καροτίνη δεν συνιστάται σε καπνιστές ή πρώην καπνιστές.

Τι να βάλετε στο πιάτο σας

  • Πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, λάχανο, ρόκα), που περιέχουν λουτεΐνη και ζεαξανθίνη.
  • Φρούτα και λαχανικά με αντιοξειδωτικές βιταμίνες.
  • Λιπαρά ψάρια ή καρύδια ως πηγές ωμέγα 3.
  • Λιγότερα κορεσμένα λιπαρά, για καλύτερο έλεγχο βάρους και καρδιαγγειακού κινδύνου.

Μην ξεκινάτε συμπλήρωμα μόνοι σας: ο οφθαλμίατρος θα κρίνει από το στάδιο αν σας ωφελεί, και ο παθολόγος αν ταιριάζει με τα υπόλοιπα φάρμακά σας.

Ζωή με χαμηλή όραση και πρόληψη της εκφύλισης ωχράς κηλίδας

Η απώλεια κεντρικής όρασης δεν σημαίνει απώλεια ανεξαρτησίας. Με βοηθήματα χαμηλής όρασης, σωστό φωτισμό και εκπαίδευση στη χρήση της περιφερικής όρασης, οι περισσότεροι ασθενείς συνεχίζουν να διαβάζουν, να μαγειρεύουν και να κινούνται με ασφάλεια στο σπίτι.

Πρακτικές προσαρμογές στο σπίτι

  • Μεγεθυντικοί φακοί χειρός ή με βάση, και ηλεκτρονικοί μεγεθυντές.
  • Ρύθμιση μεγέθους γραμματοσειράς και αντίθεσης σε κινητό, tablet και υπολογιστή, και χρήση φωνητικής ανάγνωσης.
  • Δυνατός, ομοιόμορφος φωτισμός χωρίς αντανακλάσεις στο σημείο εργασίας.
  • Έντονα χρώματα στα σκαλοπάτια και στους διακόπτες για να φαίνονται εύκολα.
  • Εκπαίδευση από ειδικό αποκατάστασης όρασης στη χρήση της πλάγιας όρασης (έκκεντρη προσήλωση).

Πρόληψη: τι κάνετε από σήμερα

  • Κόψτε το κάπνισμα και αποφεύγετε τους χώρους με καπνό.
  • Ρυθμίστε την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερίνη με τον γιατρό σας.
  • Κρατήστε φυσιολογικό βάρος με διατροφή και άσκηση.
  • Κάνετε τεστ Amsler καθημερινά αν έχετε ήδη διάγνωση.
  • Κάνετε τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο μετά τα 50, ο οποίος ελέγχει ταυτόχρονα και για γλαύκωμα και καταρράκτη ματιών.

Αν παρατηρήσατε παραμόρφωση γραμμών ή θόλωση στο κέντρο της όρασης, ή έχετε οικογενειακό ιστορικό, κλείστε ραντεβού για πλήρη έλεγχο της ωχράς κηλίδας στα ιατρεία μας στην Αθήνα (Ιλίσια, 213 0325910) ή στην Πάτρα (261 3029670), μέσα από τη σελίδα επικοινωνίας.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί να τυφλωθεί κάποιος από εκφύλιση ωχράς κηλίδας;

Η εκφύλιση ωχράς κηλίδας προσβάλλει την κεντρική όραση, ενώ η περιφερική όραση συνήθως διατηρείται. Αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής σπάνια χάνει εντελώς την όραση, αλλά μπορεί να δυσκολεύεται πολύ στο διάβασμα, στην οδήγηση και στην αναγνώριση προσώπων. Η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία της υγρής μορφής βοηθούν να διατηρηθεί λειτουργική όραση.

Πονάει η ένεση στο μάτι για την ωχρά κηλίδα;

Οι περισσότεροι ασθενείς νιώθουν πίεση ή ελαφριά ενόχληση και όχι έντονο πόνο. Πριν από την ένεση το μάτι αναισθητοποιείται με σταγόνες και καθαρίζεται με αντισηπτικό. Η χορήγηση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα με πολύ λεπτή βελόνα. Αν μετά την ένεση εμφανιστεί αυξανόμενος πόνος, κοκκίνισμα ή πτώση όρασης, επικοινωνήστε αμέσως με τον οφθαλμίατρο.

Πόσο συχνά πρέπει να κάνω τεστ Amsler;

Το τεστ Amsler γίνεται μία φορά την ημέρα, με κάθε μάτι χωριστά, αν έχετε διάγνωση εκφύλισης ωχράς κηλίδας. Το τεστ γίνεται με τα γυαλιά διαβάσματος, σε καλό φωτισμό και σε απόσταση περίπου 30 με 40 εκατοστών. Οποιαδήποτε νέα παραμόρφωση ή κενή περιοχή χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό.

Μπορεί η ξηρή εκφύλιση να γίνει υγρή;

Ναι, η ξηρή εκφύλιση ωχράς κηλίδας μπορεί να μετατραπεί σε υγρή σε οποιοδήποτε στάδιο. Συχνά η αλλαγή φαίνεται ως ξαφνική παραμόρφωση των γραμμών ή νέα σκούρα κηλίδα στο κέντρο της όρασης. Γι’ αυτό οι ασθενείς με ξηρή μορφή χρειάζονται καθημερινό τεστ Amsler και τακτικό έλεγχο με OCT, ώστε να ξεκινήσει γρήγορα θεραπεία αν χρειαστεί.

Πρέπει να παίρνουν όλοι συμπληρώματα για την ωχρά κηλίδα;

Όχι. Τα συμπληρώματα AREDS2 έχουν δείξει όφελος μόνο σε ενδιάμεσο ή προχωρημένο στάδιο εκφύλισης ωχράς κηλίδας. Δεν προλαμβάνουν τη νόσο και δεν βοηθούν άτομα με πρώιμο στάδιο ή χωρίς εκφύλιση. Οι καπνιστές και πρώην καπνιστές πρέπει να αποφεύγουν φόρμουλες με β-καροτίνη. Η απόφαση παίρνεται μετά από εξέταση από οφθαλμίατρο.

Μπορώ να οδηγώ αν έχω εκφύλιση ωχράς κηλίδας;

Εξαρτάται από την οπτική οξύτητα και το οπτικό πεδίο σας, που πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις για δίπλωμα οδήγησης. Πολλοί ασθενείς σε πρώιμο στάδιο οδηγούν κανονικά, ενώ σε πιο προχωρημένα στάδια η οδήγηση, ειδικά τη νύχτα, γίνεται επικίνδυνη. Ζητήστε από τον οφθαλμίατρο να αξιολογήσει την όρασή σας και να σας πει αν είναι ασφαλές να συνεχίσετε.

Ιατρικός έλεγχος: Καθ. Βασίλειος Κοζομπόλης, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του οφθαλμιάτρου σας.

Διαβάστε Επίσης

Laser γλαυκώματος νέας γενιάςLaser Ματιών, Γλαύκωμα

Laser γλαυκώματος νέας γενιάς

Τα αποτελέσματα της νέας αυτής επιστημονικής μελέτης

Καθ. Βασίλειος Κοζομπόλης18 Σεπτεμβρίου 2018

Εγγραφή στο ενημερωτικό μας δελτίο